Pu Ehr

shu cha

Pu Ehr is een thee met veel diepte. Een thee voor de liefhebber en ervaren theedrinker. ‘Donkere’ aroma’s als pure cacao, espresso, rozijnen, mos, mineralen en noten voeren de boventoon. Naarmate de Pu Ehr ouder is zal de smaak zachter worden.

Het is een gefermenteerde thee. De basis voor de productie van Pu Ehr is gelijk aan groene thee. Alleen wordt bij Pu Ehr na het laatste stadium van drogen, de thee in een donkere vochtige ruimte te rijpen gelegd, van enkele maanden tot vele jaren. Pu Ehr wordt daarom ook wel ‘aged’ of ‘vintage’ thee genoemd. Tijdens het ‘rijpen’ ontstaat een gistingsproces (net als bij wijn) wat de thee een unieke samenstelling, aroma en smaak geeft. Er zijn 2 soorten Pu Ehr: raw en cooked. Raw Pu Ehr rijpt op een natuurlijke manier (dit is de oude en langzame manier – jaren), bij Cooked wordt het proces door toevoeging van vocht en enzymen op gang gebracht (moderne manier – maanden).

puer oude stad
oud gedeelte van Puer

De thee wordt gemaakt van het blad van de Camelia Assamica uit de streek Yunnan, China. In die streek lag de plaats Pu’er, die later Ning Er werd genoemd. De regio Pu’er was op zich niet belangrijk in de productie van de thee, maar de oude stad lag op een handelsroute voor paardenkaravaans, de Thee-paarden-route. Alle gefermenteerde camelia sinensis assamica uit het westen en zuiden van Yunnan moest door Pu’er om z’n weg te vinden naar de rest van de wereld.

oude paarden route Yunnan
oude paarden route in Yunnan

Het plukken

In de vorm van struiken, bomen op verwilderde plantages en bomen in het bos levert de Camellia Assamica de bladeren voor de thee. De beste Pu Ehr wordt gemaakt van bladeren van bomen en de allermooiste kwaliteit komt van wilde bomen (en ook de kostbaarste). Men zegt dat men kan achterhalen of de thee echt van wilde bomen is gemaakt, door een munt-achtige toon in de smaak: de kampher-laurier vertoeft graag in de nabijheid van de C. Assamica boom in het bos.

verwilderde plantage van Camellia Assamica - pu ehr puehr pu-er
verwilderde plantage

In tegenstelling tot andere theesoorten mogen de bladeren voor de Pu Ehr wat ouder zijn bij de pluk: de knop en de vier bovenste bladeren worden geplukt. Men heeft een lentepluk, of eigenlijk meer einde-van-winter pluk, deze is favoriet, dan de herfstpluk en daarna de zomerpluk.

Het maken van Pu Ehr

Zoals al gezegd, de bewerking lijkt erg op die van groene thee. Men laat de bladeren verwelken/verflenzen om daarna te gaan roerbakken. Hiermee wordt de oxidatie gestopt (enzymen die met elkaar reageren en met zuurstof). Dan wordt het gerold en nog een beetje beschadigd (gekneusd), zodat de sappen die er nog in zitten vrij kunnen komen en kunnen gaan reageren tijdens de volgende fase, het drogen in de zon.

theebladeren puer pu-er pu-ehr drogen
Xishuangbanna, pu ehr drogen

Wat je dan hebt heet ‘Mao Cha‘ of ‘rough tea’. Mao Cha kan los blijven en als los fermenteren, of het kan in vormen geperst worden om het daarna te laten fermenteren (jaren). Dit heet Sheng Cha of raw Pu Ehr. Men kan ook de Mao Cha onder omstandigheden die het proces versnellen laten fermenteren (maanden) en het dan in vormen persen, dan heet het Shu Cha. ‘Cha’ betekent ‘thee’, shu betekent rijpen of koken. De eerste betekenis wordt hier bedoeld, maar de Engelsen hebben het verkeerd begrepen en er ‘cooked’ van gemaakt. Cooke Pu Ehr dus, maar er wordt niet gekookt tijdens de fermentatie-acceleratie. Deze cooked Pu Ehr is in principe verkoopklaar, maar bij goede kwaliteit is het niet erg als het doorrijdt.

Pu Ehr wordt meestal in vormen geperst als blok, bal, schijf of pompoen. Men moet dit loswrikken met een pen.

Het misverstand

Chinezen noemen Pu’er zwarte thee en datgene wat Europeanen zwarte thee noemen, noemen zij rode thee. Rode thee is geoxideerd, niet gefermenteerd. Oxideren is reageren met zuurstof en fermenteren is microbiële activiteit, dus gisten en schimmels die actief zijn, rotten dus. Dat geldt voor Pu’er en gele thee. Wat wij zwarte thee noemen en Oolong is geoxideerde thee.

Bereiding: Hoewel de basis van groene thee misschien doet vermoeden dat Pu Ehr met niet te warm water (70 graden) moet worden bereid, komt deze thee tot leven met water net beneden de kook. Theepotje en kopjes met wat gekookt water spoelen en overgieten om voor te verwarmen.

Een eetlepel thee in een Yixing theepotje van 300 ml, een beetje water opschenken. Water weggooien, de pu’er blijft in het potje. Dit heet het wassen van de puer, het eerste aftreksel is namelijk het bitterste.

paars-zand-porselijnen-yixing-theepot
Yixing theeset van paars zand porselein.

Nu het theepotje helemaal volschenken. De infusie-tijd is heel verschillend: de ene puer heeft 30 seconden nodig om donker te kleuren, de ander een paar minuten. Na het uitschenken de theepot volledig leeg schenken om verder trekken te voorkomen (de puer blijft in de pot). Je kunt hierna nog vaker water opschenken.

Omdat Pu Ehr qua bewerking familie is van de groene thee, heeft het ook de antioxidentele werking en zelfs nog sterker als groene thee. Een gezonde thee. En een meditatieve, rituele thee. Een ritueel wat sterke overeenkomsten heeft met de Kungfu Tea of Gongfu Tea (die echter gedronken wordt met Oolong):

the living tea

Alles weten over Pu’er? Ga naar: en.wikipedia.org/wiki/Pu-erh_tea

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *